marsyas güncesi

Kastamonu’dan Daday’a giden yol üzerinde bir köy var ismi Kasaba. Bu köyde küçük ama içine girildiğinde ahşap işçiliği ile görenleri büyüleyen küçük bir Selçuklu camisi var. Her ne kadar ismi Mahmutbey Camii ise de yörede bulunduğu yerden dolayı Kasaba Camii diye anılıyor.

 Çandarlı Adil Bey’in oğlu Emir Mahmut tarafından 1366 yılında yaptırılmış. El oyması işlemeli kapı bir sanat harikası. Üstelik, bu kapı gerçeğinin bir kopyası. Gerçeği ise daha önce üç kere çalınıp her defasında çeşitli antikacılarda ele geçirildiğinden artık Kastamonu Etnoğrafya Müzesi’nde saklanıyor.

Kapının üzerindeki kitabede “Mescitler Allah’a aittir.Orada Allah’tan başkasına tapılmaz” kapı girişinde de bu eseri yapanın “Nakkaş Mahmut oğlu işçi Abdullah” olduğu yazıyor.

Caminin tavanında muhteşem bir ahşap işçiliği kullanılmış. Ahşap tavan, çivi kullanılmadan birbirine geçme parçalardan yapılmış, hem son derece süslü, hem de son derece sağlam. Rivayet’e göre Mahmut Bey burayı yapan ustaya, “Çivi kullanma ki, dağların neminden, rüzgarların gamından yorulup, paslanıp güçten takatten düşmesin. Kendisiyle birlikte tavanı çökertmesin. Bütün dağlar ve ormanlar emrindedir, istediğin ağacı seç ve kes. Öyle bir tavan yap ki, gökkubbe ayakta kaldıkça yıkılmasın’ demiş.

Marakeş’ten batıya gidildikçe önce toprak sonra binalar kızıldan beyaza dönmeye başlıyor. Kıyıya varıldığında ise bembeyaz binaları ve geniş, uzun kumsalına vuran iri dalgaları ile sörfcülerin cenneti Essaouira size gülümsüyor.
Küçük bir balıkçı şehri burası. Yine yüksek binalar yok. Sahil alabildiğine geniş ve uzun. Eski şehir kısmına büyük bir meydandan giriliyor. Güneş beyaza boyalı binalardan yansıyarak göz kamaştırıyor. Medina denen eski çarşı labirent gibi ve çok hareketli. Galiba  şehrin pazarına denk geldik. Aslına rastlamadım ama satılan kartpostallarda seyyar dişçilerin fotoğrafları var. Bir tezgah üzerinde yüzlerce diş.
Küçücük sıralı dükkanlarda sebze meyve satıcıları, kasaplar, deniz mahsulü satanlar, şekerlemeciler ve daha ne ararsan var. Aralardaki müzik dükkanlarından ise Afrika nameleri yükseliyor. Genellikle perküsyon ağırlıklı ve modernize edilmiş müzikler.
Limanda ise balıkçı tekneleri sanki birbirine geçmiş. Direkler, vinçler, ağlar ve malzemeler iç içe. Balıkçı barınağındaki mavi sandallar hiç fotoğraf çekmemişler için bile kolay bir malzeme. Onlarcası birarada öylece güneşleniyorlar.
Eski çarşıda turistler tarafından en çok rağbet gören hediyelik eşyalardan biri de folklorik müzik aletleri. Bir çoğu evine buradan alacağı bir darbukayı ya da adını bilmediğim değişik şekillerdeki çalgıları götürmek için pazarlık yapıyor. Pazarlıksız fiyatları da çok ucuz aslında ama 100 dirhem’e satılan bir şeyi 10-15 dirheme almak mümkün.
Bir de kapıların önünde oturup, tembel tembel etrafı seyreden yaşlı amcalar var. Üstlerine giydikleri cübbelerinin kapşonları içinden etrafa bakıyor ya da küçük bir şekerleme yapıyorlar. Fotoğraflarını almak kolay değil zira bundan pek hoşlanmıyorlar. 

Slide Show için lütfen tıklayınız.

Bizde Fas, Avrupalılarda Marok

Osmanlıların ulaşamadığı tek Kuzey Afrika ülkesi olduğundan mıdır bilinmez hep magrip yani batıdaki memleket olmuş. Yerel adı Al Mamlakah al Maghribiyah ya da kısaca Al Maghrib.  

Nüfusun büyük bölümünü berberiler oluşturuyor. Berberilerin 2500 yıl önce Kafkasyadan göçtüğü biliniyor. Ana dil arapça ve halkın hemen hepsi müslüman olmasına karşın, diğer Kuzey Afrika ülkelerindeki gibi araplaşmamışlar. Bir parlemento var ama kral her türlü yetkiye sahip. Buna rağmen oldukça batılı ve modern bir yönetim olduğu anlaşılıyor.

Her Şehrin Rengi Var
En etkileyici şehir, ilk başkent Marakeş. Adım attığınız andan itibaren büyücülerin, yılan oynatıcılarının bu kızıl şehri insanı büyülüyor. Hemen hemen hiç yüksek bina yok. Bizim alıştığımızın tersine kalın köşeli kulelere banzayan minareleri ile camiler her yerden seçiliyor.  Camilerse kubbesiz yani çatılı. Ama en önemlisi tüm binalar, hatta şehri çevreleyen surlar bile yavruağzı renginde. Özellikle akşam güneş batarken tüm binaları da kızıla boyuyor. Bu renk bölgede demir bakımından zengin topraktan kaynaklanıyor. Eski binalar ve surlar samanla sıkıştırılmış topraktan yapılmış.
Marakeş dümdüz bir alanda kurulu, merkezinde 65 m.lik minaresiyle Koutubiye Camii ve hemen yakınında da Jemaa El Fna meydanı bulunuyor. Meydanın yanında ise eski şehir anlamına gelen “medina”. İşte renklerin, seslerin ve hayatın birbirine karıştığı yer de burası.
Meydan akşama doğru hareketleniyor. Akrobatlar, yılan ve maymun oynatıcılar, hikaye anlatıcıları, çalgıcılar ne ararsan mevcut. Falcılar ve kadınların ellerine kına ile dövme yapanlarda var. Bir bölümünde ise seyyar lokantalar kuruluyor. Geleneksel yemekleri “tajin” de var, salyangoz da. Tabi hijyen falan hak getire.
Medina’ya dalmak, rengarenk bir karmaşada kaybolmakla aynı anlama geliyor. Gerçekten kaybolmak çok kolay. Daracık sokaklarda kalabalığın arasında yürümek çok zorsa da  bisiklet ve mobiletçiler hallerinden memnun görünüyorlar.
Erkekler genellikle kapşonu sivri kukuletalı uzun, cübbeye benzer bişey giyiyorlar. Bordo,
yeşil, deve tüyü renginde… Bu onları soğuktan ve güneşten koruyormuş. Aynı giysinin kadınlar için olanı da var. “Souk” denen dükkanlar bizim kapalı çarşı benzeri. Sokaklara dalınca sanki her köşede Ali Baba ve kırk haramilerle burun buruna gelinecekmiş gibi.
Bu bölgede hemen hemen herkes turistlere birşeyler satmak istiyor. Hiçbir şey satamayanlar da para istiyor. Halk genellikle fotoğraflarının çekilmesini istemese de, burada fotoğraf makinasına dokunduğunu görenler hemen gelip para istiyor. Meydandaki tüm gösteriler de turistlerden para toplamanın bir yolu.

Slide Show için lütfen tıklayınız.